.gif){kind=small}
Artykuły
Systemy informatyczne wspomagające zarządzanie przedsiębiorstwem
Od lat sześćdziesiątych, metody zarządzania wspierane komputerowo zaczęły odgrywać coraz większą rolę w zarządzaniu przedsiębiorstwem. Początkowo systemy te tworzone były dla potrzeb seryjnej produkcji przemysłowej, obejmowały tylko obszar magazynów i stąd określenie IC (Inventory Control).
W USA w 1957 roku, powstało Amerykańskie Stowarzyszenie Sterowania Produkcją i Zapasami (American Production & lnventory Control Society), w skrócie APICS.
Rys. Ewolucja systemów wspomagania zarządzania.
Pod koniec lat 60-tych APICS opracował założenia standardu MRP (Material Requirements Planning), czyli Planowania Potrzeb Materiałowych. MRP, który pozwalał obliczyć dokładną ilość materiałów i ustalić terminarz ich dostaw.
Celami MRP były:
- redukcja zapasów magazynowych i międzyoperacyjnych
- określanie terminów dostaw surowców i półproduktów
- wyznaczanie kosztów produkcji
- lepsze wykorzystanie posiadanej infrastruktury wytwórczej
- szybsze reagowanie na zmiany zachodzące w otoczeniu
- kontrola poszczególnych etapów produkcji
Rozszerzeniem specyfikacji MRP było uwzględnienie tzw. Closed Loop MRP (zamknięta pętla), czyli planowania w zamkniętej pętli. Dzięki sprzężeniu zwrotnemu można było na bieżąco reagować na zmiany. W miarę rozwoju, MRP stawało się stopniowo systemem obejmującym wszystkie podstawowe procesy zachodzące w przedsiębiorstwie.
W 1989 roku APICS opracowało standard MRP II (Manufacturing Resource Planning) czyli Planowanie Zasobów Produkcyjnych. Standard MRP II został rozbudowany o elementy związane z procesem sprzedaży i wspierające podejmowanie decyzji.
Poza materiałami związanymi bezpośrednio z produkcją, MRP II uwzględnia także materiały pomocnicze, zasoby ludzkie, pieniądze, czas, środki trwałe itp.
APICS wyróżnił 16 grup funkcji, które powinien spełniać system tej klasy.
Tabela. Szesnaście grup funkcji wg standardu MRP II.
|
Nazwa oryginalna |
Nazwa w języku polskim |
|
Sales and Operation Planning SOP |
Planowanie sprzedaży i produkcji |
|
Demand Management DEM |
Zarządzanie popytem |
|
Master Production Scheduling MPS |
Harmonogramowanie spływu produkcji finalnej |
|
Material Requirement Planning MRP |
Planowanie potrzeb materiałowych |
|
Bill of Material Subsystem BOM |
Wspomaganie zarządzania strukturami materiałowymi |
|
Inventory Transaction System INV |
Transakcje strumienia materiałowego |
|
Scheduled Receipts Subsystem SRS |
Sterowanie zleceniami |
|
Shop Floor Control SFC |
Sterowanie warsztatem produkcyjnym |
|
Capacity Requirement Planning CRP |
Planowanie zdolności produkcyjnych |
|
Input/Output Control I/OC |
Sterowanie stanowiskiem roboczym |
|
Purchasing PUR |
Zakupy materiałowe i kooperacja bierna |
|
Distribution Resource Planning DRP |
Planowanie zasobów dystrybucyjnych |
|
Tooling Planning and Control |
Narzędzia i pomoce warsztatowe |
|
Finnancial Planning Interface |
Interfejsy modułów finansowych |
|
Simulations |
Symulacje |
|
Performance Measurement |
Pomiar Wyników |
W drugiej połowie lat 90-tych pojawiło się określenie ERP (Enterprise Resource Planning) Planowanie Zasobów Przedsiębiorstwa. Pojęcie zostało wprowadzone przez Gartnera, wiodącą firmę badawczą w dziedzinie wykorzystania technologii informatycznych. ERP jest systemem obejmującym całość procesów produkcji i dystrybucji, który integruje obszary działania przedsiębiorstwa, usprawnia przepływ krytycznych dla jego funkcjonowania informacji i pozwala błyskawicznie odpowiadać na zmiany popytu. Informacje te są uaktualniane w czasie rzeczywistym i dostępne w momencie podejmowania decyzji. Jednymi z istotniejszych wyróżników systemów ERP jest zastosowanie, dwukierunkowych mechanizmów optymalizujących planowanie oraz wbudowana w system możliwość integracji z zewnętrznymi podmiotami (dostawcami, klientami, podwykonawcami) w ramach łańcucha dostaw i sprzedaży. Ponadto, w systemach ERP stosowane są mechanizmy umożliwiające symulowanie różnorodnych działań i analizę ich skutków, w tym finansowych. Jako jeden z wyróżników przyjęto, że system ERP powinien posiadać budowę modułową a nie monolityczną, która umożliwia oddzielne instalowanie i wdrażanie wybranych modułów.
Nazwie ERP nie nadano znamion formalnego standardu jak w przypadku MRP II. Ponieważ ERP jest traktowany jako następca MRP to należy założyć, że obejmuje on również wszystkie funkcjonalności standardu MRP II wg APICS – w tym obsługę produkcji. Zdarza się jednak, że w materiałach marketingowych różnych producentów używane jest określenie ERP, choć nazywany nim system nie spełnia standardu MRP II.
W ostatnich latach zaczęto używać określenia ERP II. Podobnie jak ERP nie ma on formalnego standardu. Jako jeden z głównych wyróżników w stosunku do ERP podawana jest komponentowa budowa systemu. Komponentami nazwane są mniejsze od modułów części systemu, które można instalować oddzielnie i tworzyć rozwiązanie specyficzne dla danego klienta.
Za najważniejsze cechy dojrzałych aplikacji ERP II uznaje się:
- elastyczność – możliwość zmiany konfiguracji systemu bez przerywania procesu produkcji. Systemy mają budowę obiektową, która oddziela procesy biznesowe od architektury.
- silna integracja i luźna architektura – silna integracja zapewnia spójność danych, podczas gdy luźna architektura pozwala modyfikować w miarę potrzeb przebieg procesów biznesowych. Komponentowa architektura zorientowanej na usługi SOCA (Service Oriented Component Architecture) łączy w sobie elastyczność i prostotę stosowania architektury zorientowanej na usługi (SOA – Service Oriented Architecture) z zaletami budowy komponentowej i obiektowości.
- cechy charakterystyczne dla branży – specjalne funkcje pozwalające wspierać procesy biznesowe charakterystyczne dla danej branży, np. meblarskiej, przetwórstwa tworzyw sztucznych, motoryzacji, itd.
- specjalizowane elementy uzupełniające (SCM - Supply Chain Management, CRM – Customer Relationship Management, itd). Wiele rozwiązań, które wcześniej występowały samodzielnie jest obecnie wbudowanych w systemy ERP.
- wsparcie dla firm międzynarodowych – możliwość prowadzenia działalności biznesowej przekraczającej granice państw
- rozwiązania mobilne – dzięki temu tacy użytkownicy systemu, jak przedstawiciele handlowi, czy pracownicy serwisu, mogą z niego korzystać z dala od firmy.
- Dostosowanie do możliwości Internetu. Internet jest znakomitą platformą do integracji ze względu na jego powszechność, łatwy dostęp i otwarte standardy. Dostawcy systemów ERP dostosowują swój software do standardów HTTP, Java i XML.
Przykładem opisywanych powyżej systemów ERP II jest system IFS Applications.
Modułami są pionowe elementy, a komponentami ich mniejsze części. Użytkownicy mają do wyboru ponad 70 komponentów, wspierających wszystkie obszary działalności przedsiębiorstwa. Wybierając poszczególne komponenty, tworzymy rozwiązanie adresowane do przedsiębiorstw z branży meblarskiej, odpowiadające potrzebom biznesowym charakterystycznych dla tej branży.
Autor: Dr inż. Piotr Krajewski, Senior Business Konsultant
W IFS Poland pracuje od 2001r. Zajmuje się opracowywaniem branżowych rozwiązań biznesowych bazujących na zintegrowanym systemie klasy ERP IFS Applications.
Jest absolwentem Wydziału Mechaniki, Technologii i Automatyzacji Politechniki Warszawskiej. Tytuł doktora uzyskał na Wydziale Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego.
Komentarze: