Rejestracja na webinarium

Rośnie znaczenie zarządzania majątkiem

Każda organizacja, czy przedsiębiorstwo, niezależnie od charakteru swojej działalności, posiada lub dysponuje majątkiem. Majątek przedsiębiorstwa tworzą wszystkie aktywa trwałe i obrotowe, czyli:  

  • aktywa trwałe, tj. wartości niematerialne i prawne, rzeczowy majątek trwały, środki trwałe, finansowy majątek trwały, inwestycje długoterminowe;
  • aktywa obrotowe, tj. zapasy, materiały, produkcja niezakończona (półprodukty i produkcja w toku), produkty gotowe (wyroby gotowe, usługi), towary;
  • należności krótkoterminowe;
  • finansowy majątek obrotowy, tj. papiery wartościowe i środki pieniężne.

Aby zarejestrować się na webinarium musisz być zalogowany/zarejestrowany.

Rośnie znaczenie zarządzania majątkiem

Każda organizacja, czy przedsiębiorstwo, niezależnie od charakteru swojej działalności, posiada lub dysponuje majątkiem. Majątek przedsiębiorstwa tworzą wszystkie aktywa trwałe i obrotowe, czyli:  

  • aktywa trwałe, tj. wartości niematerialne i prawne, rzeczowy majątek trwały, środki trwałe, finansowy majątek trwały, inwestycje długoterminowe;
  • aktywa obrotowe, tj. zapasy, materiały, produkcja niezakończona (półprodukty i produkcja w toku), produkty gotowe (wyroby gotowe, usługi), towary;
  • należności krótkoterminowe;
  • finansowy majątek obrotowy, tj. papiery wartościowe i środki pieniężne.

Przez lata dynamicznego rozwoju stosowania systemów informatycznych wspomagających zarządzanie w przedsiębiorstwach utarła się zasada[U1], że niezależnie od charakteru działalności, najpierw informatyzujemy to co jest niezbędnie konieczne, czyli księgowość wraz z ewidencją środków trwałych (poprzez stosowanie systemów księgowych), płace (poprzez stosowanie programów płacowych), sprzedaż, zakupy i gospodarkę magazynową (poprzez stosownie systemów ERP), a dopiero w dalszej kolejności obszary produkcyjne i logistyczne (poprzez stosowanie systemów ERP, APS, MES i SCM).

Obszarem, który nie znalazł się na liście priorytetów większości organizacji i przedsiębiorstw w kontekście informatyzacji i racjonalnego zarządzania, jest rzeczowy majątek trwały. Aktualnie tendencja się zmienia. Mając już w większości „opanowaną” sytuację w zakresie zarządzania majątkiem obrotowym, środkami pieniężnymi i zasobami pracowniczymi, coraz więcej przedsiębiorstw i organizacji zaczyna spoglądać na obszar majątku trwałego, nie tylko z poziomu wielkości kosztów amortyzacji, ale przede wszystkim stanu technicznego oraz kosztów jego utrzymania i rozwoju.

Pierwszym składnikiem obszaru zarządzania majątkiem, na który zwracają uwagę przedsiębiorstwa, głównie produkcyjne, jest utrzymanie maszyn i urządzeń. Coraz częściej i głośniej zaczynają domagać się od dostawców systemów informatycznych, by fakt niedostępności maszyny czy urządzenia z tytułu remontu, czy awarii miał swoje odzwierciedlenie w planie produkcji. W większości systemów ERP nie działają mechanizmy, które w trybie automatycznym – po zaraportowaniu na produkcji niedostępności maszyny, zmieniają harmonogram zleceń produkcyjnych. Najczęściej, nadal funkcjonuje mechanizm słownego zaraportowania przestoju maszyny i konieczności ręcznego wyłączenia zasobu z mechanizmów planistycznych. W bardziej rozwiniętych organizacjach stosuje się już systemy CMMS (ang. Computerised Maintenance Management Systems), służące do obsługi gospodarki remontowej, które są zintegrowane z systemem ERP lub stanowią odrębne aplikacje służące do bieżącego utrzymania w ruchu maszyn i urządzeń, na ogół w przedsiębiorstwach produkcyjnych.

Zarządzanie utrzymaniem maszyn i urządzeń w ruchu z wykorzystaniem systemu CMMS, jest tylko jednym ze składników szerzej pojętego zarządzania majątkiem. Poza maszynami i urządzeniami istnieje jeszcze obszar utrzymania nieruchomości, budynków, floty, wyposażenia oraz innych składników majątku trwałego. Do zarządzania tym obszarem majątku przedsiębiorstwa służą systemy EAM (ang. Enterprise Assets Management).

Czym jest i do czego służy system EAM? Najprościej można powiedzieć, że wspiera zarządzanie i utrzymanie składników majątku przedsiębiorstwa pod kątem ich stanu technicznego oraz kosztów utrzymania. Podstawowymi obszarami funkcjonowania systemu EAM są:

  • Facility Management, tj. zarządzanie jakością i efektywnością usług związanych z zarządzanymi nieruchomościami;
  • Asset Management, tj. zarządzanie długofalową wartością nieruchomości;
  • Property Management, tj. zarządzanie najemcami, klientami, umowami, obciążeniami miesięcznymi typu charge-back;
  • Space Management, tj. zarządzanie powierzchniami, przeprowadzkami;
  • Maintenance Management, tj. zarządzanie obsługą techniczną majątku (to część EAM związana z technicznym utrzymaniem majątku, tożsama z funkcjami systemów CMMS); 
  • Sustainability Management, tj. zarządzanie zrównoważonym rozwojem, inicjatywami ekologicznymi i standardami etycznymi.    

Na system EAM składają się trzy główne obszary, tj. zarządzanie majątkiem, zarządzanie częściami zamiennymi oraz analityka i raportowanie, a w ich ramach poszczególne składniki odpowiadające za rejestr oraz działania w obszarze zarządzania majątkiem. Składniki systemu EAM oraz jego powiązanie z systemem ERP prezentuje grafika.

Do najważniejszych składników systemu EAM zaliczyć należy rejestr majątku. Na obszar ten składają się dwa podstawowe rejestry, które w istocie, decydują o poziomie i jakości danych oraz zarządzania składnikami majątku. Mowa o rejestrze składników majątku oraz rejestrze usług serwisowych. Systemy EAM umożliwiają zarejestrowanie i opisanie każdego składnika majątku, na dowolnym poziomie w jego strukturze, np. najwyższym punktem zagnieżdżenia składnika majątku może być budynek A, o kondygnacjach A1, A2, A3… An, o pomieszczeniach na kondygnacji A1.1, A1.2, A1…n, o liczbie okien, klimatyzatorów, powierzchni, kubaturze, użytkowników, czy najemców pomieszczenia A1.1. System EAM umożliwia również zdefiniowanie usług serwisowych, czy warunków SLA, czyli listy czynności i warunków realizacji w zakresie utrzymania majątku, np. utrzymanie trawnika, przeglądy, remonty, naprawy, itd., które służą do zbudowania struktury usług serwisowych, czyli rodzaju operacji technologicznych w przypadku produkcji.

Funkcjonowanie systemu EAM opiera się na zleceniach roboczych, które podobnie jak w przypadku systemu ERP mogą wynikać z popytu zależnego i niezależnego. W tym drugim przypadku jest to związane z pracami planowanymi, czyli automatycznym generowaniem zleceń roboczych na podstawie umów SLA, czy zaleceń producenta składnika majątku, np. producent zaleca wykonywanie przeglądu skrzyni biegów w pojeździe po przejechaniu 15 tyś. kilometrów.

Na czym w praktyce może polegać funkcjonowanie systemu EAM w przedsiębiorstwie?

  • Po pierwsze. Na możliwości zgłaszania usterek składnika majątku, czyli zarejestrowania incydentu, do naprawy którego zostanie utworzone zlecenie robocze, na którym nastąpi zrejestrowanie źródła usterki, czasów naprawy i zużytych materiałów.
  • Po drugie. Na możliwości automatycznego wygenerowania zlecenia roboczego z tytułu np. terminu wygaśnięcia ubezpieczenia składnika majątku i konieczności jego odnowienia, konieczności przeglądu windy z tyt. osiągnięcia określonej liczby przejazdów (np. w budynkach inteligentnych) czy działań konserwacyjnych. Zlecenia robocze mogą być poddane harmonogramowaniu, w oparciu o dostępność zasobów lub wykorzystane do wygenerowania zamówienia usługi zewnętrznej, jeśli np. opieką nad urządzeniem zajmuje się zewnętrzna firma serwisująca.
  • Po trzecie. Na możliwości rejestrowania wszelkich zdarzeń dotyczących stanu i zużycia składnika majątku, np. poprzez ewidencję pomiarów licznikowych.
  • Po czwarte. Na możliwości optymalizacji stanów magazynowych części zamiennych, np. w zakresie zapotrzebowania zakupów z tyt. zleceń roboczych, automatyzacji wielkości stanów zapasów, zwrotów, kontrolą jakości itp.
  • Po piąte. Na możliwości zarządzania wykonawcami usług serwisowych, tj. zamówień, rejestrowania wyników usługi, rejestrowania dokumentacji i protokołów zdawczo – odbiorczych, rejestrowania i obiegu faktur zakupów, itp. 
  • Po szóste. Na możliwości rejestrowania i zarządzania dokumentacją, np. umowami z dostawcami, umowami z najemcami, dzierżawami, SLA (umowami serwisowymi), itd.
  • Po siódme. Na możliwości utrzymania (serwisu) majątku w terenie poprzez urządzenia mobilne. Ma to szczególne znaczenie dla przedsiębiorstw, które posiadają lub utrzymują majątek w terenie, np. operatorzy przesyłania energii czy gazu, przedsiębiorstwa komunikacyjne czy wodno – kanalizacyjne. 
  • Po ósme. Na możliwości obsługi procesów zakupowych w zakresie części zamiennych, materiałów, usług zewnętrznych, itd. niezbędnych dla skutecznego utrzymania składników majątku w ruchu.
  • Po dziewiąte. Na możliwości obsługi zleceń inwestycyjnych, inaczej projektów inwestycyjnych, w realizację których jest zaangażowanych wielu pracowników, podwykonawców, w określonym zakresie zadań i zgodnie z określonym harmonogramem.
  • Po dziesiąte. Na możliwości raportowania stanu rzeczowo – finansowego majątku, czyli czasów i kosztów napraw, przestojów, kosztów materiałów i części zamiennych, źródeł i częstotliwości usterek, itd. Systemy EAM umożliwiają budowanie wskaźników KPI, np. identyfikujących poziom zajętości powierzchni biurowych przez najemców, a jednocześnie powierzchni możliwych do wynajmu. Dane o kosztach utrzymania majątku mogą służyć do optymalizacji i wykluczenia źródeł usterek, albo postepowań przetargowych na zakup składników majątku (np. nie zainwestuję w określony typ autobusów, ponieważ częstotliwość i koszty ich napraw są zbyt wysokie).

Podsumowując można powiedzieć, że systemy EAM stają się coraz ważniejszym składnikiem struktury systemów informatycznych wspomagających zarządzanie, ponieważ dzięki nim można podejmować racjonalne decyzje o stanie i poziomie kosztów ponoszonych na utrzymanie i rozwój składników majątku.

Wszystkich, którzy są zainteresowani problematyką systemów EAM i systemów CMMS zachęcamy do zapoznania się z innymi publikacjami w Centrum Wiedzy EAM. Zapraszamy!


/content/files/3/3/869d0d1d4ac9f8cdf495c5d371cbd459902c9103.jpg_t_main.jpg

Redakcja decyzje-IT.pl

Misją serwisu jest wspieranie decydentów i wszystkich innych osób uczestniczących w usprawnianiu zarządzania przedsiębiorstwem lub organizacją z wykorzystaniem technologii informatycznych w podejmowanych przez nich decyzjach w obszarze IT.